‘Zachte landing voor anderstalige leerlingen is fijn én functioneel’

 

Op een middelbare school beginnen als je pas kort in Nederland bent, dat valt niet mee. ‘Beeld je even in: de kinderen om je heen hebben vaak al vrienden van de basisschool. Je weet de weg niet, spreekt de taal nog niet goed en snapt niet helemaal wat er van je wordt verwacht.’ Aan het woord is Dian Smolenaers, docent, NT2-coördinator en mentor op het Varendonck College, locatie Someren. ‘Ik wilde meer weten over hoe we als school deze kinderen konden helpen en besloot om via de Inclusive Teaching Academy de opleiding tot Regisseur Meertaligheid te volgen.’ 

 

Lange tijd waren er weinig NT2- en meertalige kinderen op de school in Someren, die gespecialiseerd is in praktijkonderwijs en vmbo. ‘Door de oorlog in Oekraïne kwamen er opeens veel kinderen bij die nauwelijks Nederlands spraken. Als directie besloten we dat we hierin wilden investeren’, legt conrector Diego van Steen uit. Zijn collega Dian was al veel bezig met het begeleiden en coachen van leerlingen. Dian: ‘Ik wilde de anderstalige leerlingen beter helpen én mijn collega’s ondersteunen bij het lesgeven aan een klas waarin niet iedereen de taal goed spreekt. Inge Brons van de Inclusive Teaching Academy heeft me wegwijs gemaakt welke opleiding ik kon volgen.’

 

Praktische adviezen

Diego wist meteen dat Dian de aangewezen persoon was om Regisseur Meertaligheid te worden. ‘Zij heeft de capaciteiten om dit goed op te zetten.’ In het schooljaar ’24-’25 ging Dian van start in haar nieuwe functie. Samen met haar collega-NT2-coördinator in Asten heeft ze de begeleidingsstructuur opgezet. ‘Als Varendonck College zitten we in het expertisecentrum van het Jan van Brabant in Helmond. Ik heb veel gehad aan de ondersteuning en praktische adviezen die ik daar kreeg.’

Dian coacht en begeleidt leerlingen, maar is ook bezig met het opzetten van een structuur. Ze werkt aan een adviesrapport, dat duidelijk maakt hoe de school de NT2-begeleiding in de komende jaren kan verduurzamen. ‘Het is belangrijk om uit te zoeken wat de school nodig heeft en lijnen uit te zetten. Zodat we elk jaar aan de hand van het leerlingenaantal kunnen kijken: wat kan de school faciliteren? Hoe zorgen we dat we ook de komende jaren goede begeleiding kunnen bieden?’

 

Kennis en tools

Dit jaar heeft het Varendonck grote stappen gezet. ‘Binnenkort organiseer ik een studiedag over lesgeven aan anderstalige kinderen. Als mijn collega’s hierover meer kennis en tools hebben, geeft ze dat ook meer zelfvertrouwen.’ Maar ook buiten de studiedag werkt Dian aan het vergroten van draagvlak en bewustwording op het gebied van NT2 en meertaligheid. ‘Ik post elke maand wat op ons eigen kanaal via de Teams-omgeving, zoals een werkvorm, een poster die ik ergens heb opgehangen of een lespakket dat ze in de mentorles kunnen gebruiken.’  

 

De opleiding tot Regisseur Meertaligheid heeft Dian vooral veel achtergrondkennis gegeven, onder andere over traumasensitiviteit en cultuursensitiviteit. Maar veel heeft ze ook in de praktijk moeten leren. ‘Het belangrijkste is kijken naar wat deze kinderen nodig hebben.’ Dian geeft een voorbeeld: ‘We merkten dat deze kinderen het heel spannend vonden om de overstap naar deze school te maken en weer te moeten wennen aan een nieuwe omgeving. Daarom heb ik met alle NT2-leerlingen, die dus minder dan zes jaar in Nederland zijn, intakegesprekken gehouden, en ook met hun ouders. In de eerste schoolweek ging ik een kwartier voor aanvang bij de balie staan. Zo zagen deze leerlingen meteen toen ze binnenkwamen een bekend gezicht. Veel leerlingen kwamen naar mij toe om even gedag te zeggen.’ Ook krijgen anderstalige kinderen op het Varendonck ook een buddy die hen wegwijs maakt. ‘Deze kinderen vinden het vaak lastig om aansluiting te vinden. Een buddy helpt daarbij.’ Zo’n zachte landing is niet alleen fijn, maar ook functioneel, benadrukt Dian. ‘Als kinderen veel stress hebben, leren ze minder goed én het is niet goed voor de sfeer in de klas.’  

 

Extra les in taalklas

Dian hoeft niet alles alleen te doen, benadrukt ze. ‘Ik hou me vooral bezig met het sociaal-emotionele stuk, mijn collega Duygu Üstün is NT2-coach en geeft Nederlandse les in onze nieuwe taalklas. In onze taalklas krijgen kinderen die worstelen met taal extra les in woordenschat en leesstrategieën.’ Diego vult aan: ‘Ook vaktaal blijkt vaak een struikelblok. Kinderen vinden het moeilijk om te zeggen dat ze iets niet begrijpen. Ondertussen bouwen ze dan een nog grotere achterstand op. Dat is zonde.’

 

Het doel van Dian voor de komende jaren? ‘Uiteindelijk wil ik bereiken dat docenten beseffen dat taal in élke les belangrijk is, ook in de praktijkvakken. Want alle kinderen op deze school profiteren van meer aandacht voor taal. De NT2-leerlingen, de anderstalige én de Nederlandstalige kinderen. Want ook zij vinden lezen en schrijven vaak lastig.’ Diego en Dian willen graag dat het Varendonck over een paar jaar een streepje voor heeft. ‘Omdat we dan bekend staan als die school die anderstalige leerlingen goed begeleidt. Zodat we nog meer kinderen kunnen helpen.’